Đi
Tặng Maxime du Camp
I
Với em nhỏ say mê tranh vẽ và đồ bản
Vũ trụ lớn ngang sự thèm muốn của em
Thế giới mênh mông dưới bóng những cây đèn
Thế giới nhỏ bé khi ta hồi tưởng
Một sớm chúng ta đi đầu bừng bừng lửa nóng
Trái tim nặng oán hờn và khao khát đắng cay
Chúng ta đi theo nhịp sóng vơi đầy
Ru hồn vô biên của ta trên bể khơi hữu hạn
Người thì sung sướng rời xa mộ nước nhà dơ bẩn
Người thì quê hương ghê tởm.Người thì như là
Kẻ chiêm tinh chết đuối trong đôi mắt đàn bà
Nàng Xiếc-xê với hương độc mê hồn quyến rũ
Họ say mê để tránh hóa khỏi hóa thành con thú
Với bầu trời nóng bỏng những khoảng rộng bao la
Giá băng cắt thịt, nắng lửa sém da
Xóa nhạt dần những vết hôn trên mặt
Những người đi.Những người say mê đi thật
Là những người đi mà không cần biết đi đâu
Đi để mà đi,lòng nhẹ nhàng như những khí cầu
Luôn mồm kêu đi nữa như một nghiệp chướng nào hành tội phạt
Những con người mà khát vọng như mây trời thay đổi
Luôn luôn mơ như người lính mơ súng, mơ gươm
Những khoái lạc mênh mông những đổi mới lạ lùng
Mà trí tuệ loài người ,chưa từng biết tên,biết gọi
II
Chúng ta như con quay, như hòn cuội ,ôi kinh hãi
Quay mãi,lăn cùng,cả trong giấc ngủ say
Khao khát,thèm muốn vẫn dằn vặt,búng quay
Như một ác thần quất cho những mặt trời quay tít
Số phận lạ lùng mà mục tiêu luôn xê dịch
Vì chẳng ở nơi nào,có thể ở bất kỳ đâu
Mà con người không bao giờ chán ước ao
Muốn tìm một chỗ dừng chân,chạy như thằng điên không nhọc
Lòng ta như một hải thuyền đi tìm đảo hạnh phúc
Một tiếng người bỗng thét ở trên bông: Hãy nhìn đây
Một tiếng gọi trong buồm nồng nhiệt mê say
“Đây rồi !Tình yêu, vinh quang, hạnh phúc!” Trời ơi !đá ngầm mặt nước
Mỗi đảo nhỏ quan trác viên báo trước
Dẫu là một bồng lai mà số phận hèn hò
Tưởng tượng chủ quan vội xây dựng những say sưa
Trời hửng sáng, chỉ thấy một dải trơ đá dựng.
Tội nhiệp anh chàng say mê những trời ảo tưởng
Phải cùm chân anh chăng, hay ném xuống biển sâu
Người thủy thủ say sáng tạo những bán cầu
Mà ảo vọng làm vực sâu thêm mặn chát.
Như ông lão lang thang ,chân giẫm lên bùn đất
Mũi hếch lên trời , mơ tưởng những thiên thai
Con mắt say mê tưởng thấy một lâu đài
Khi một ngọn đèn mờ soi túp lều rách tã.
III
Ôi những người đi xa bao chuyện đẹp,tươi,kỳ lạ
Chúng tôi thấy trong mắt người sâu thẳm tựa biển khơi
Hãy mở cho chúng tôi xem,hợp ký ức quý của người
Những bảo vất nam sao trời và thanh khí
Chúng tôi muốn đi,đi không thuyền buồm, không tàu thủy
Để khuây khỏa nỗi chán chường trong ngục tối chúng tôi
Hãy cho giễu qua trên tấm vải căng phơi
Trước trí tuệ chúng tôi,những kỷ niệm của người với bầu trời cảnh vật
Hãy nói đi người đã thấy gì ?
IV
"Chúng tôi đã thấy trời sao bát ngát;
Và sóng cả chập chùng và những bãi cát mênh mông
Va vấp rất nhiều mà tan vỡ cũng vô cùng
Nhưng rồi đâu cũng như đây, chán chường chẳng khác
Mặt trời vinh quang trên biển khơi tím ngắt
Những đô thành rực rỡ trong bóng tà dương
Chỉ khêu gợi trong lòng chúng' tôi một khao khát bàng hoàng
Lặn ngụp trong một bầu tròi hào quang quyên rũ
Ở những đô thành giàu nhất, những cảnh tròi rực rõ
Chẳng bao giồ tìm thấy các huyền bí mê say
Mà ngẫu nhiên cây dương với những bóng mây
Càng khao khát lại càng thêm băn khoăn, thèm muốn.
Khao khát tăng thêm, mỗi một lần thụ hưởng
Như thân cây già mà khoái, lạc bón làm phân
Thân cây to mà cỏ lại cứng dần
Cành mọc cao lại muốn gần mặt trời thêm nữa.
Người mọc cao mãi chăng, hỡi gốc cây cổ thụ
Như cây bách, cây tùng. Nhưng chúng tôi cũng đã dành phần
Những bức tranh cho quyển an bum dầy và quá tham lam
Của những anh em chỉ hay chuộng xa, chuộng lạ
Chúug tôi đã kính cẩn chào những tượng thần vòi rủ
Những ngai vàng chói lọi, những bán vật sáng ngời
Những cung điện huy hoàng đẹp tựa cảnh bồng lai
Mà những triệu phú đồi nay cũng không mơ tưởng được.
Những xiêm y làm say sưa đôi mắt
Những đàu bà răng nhuộm và nhuộm móng tay, chấn
Những thuật nhân quấn rắn ở quanh thân".
V
Và còn gì,còn gì nữa
VI
Ôi những cái đầu con trẻ!
Để không quên điều quan trọng nhất, cần chú ý
Chúng tôi đả thấy khắp nơi và chẳng phải tìm tòi
Từ thấp đến cao trong tất cả loài người
Cái quang cảnh chán chường cùa tội trời nguyên thùy.
Nô lệ đớn hèn, kiêu ngạo, ngu đần, ngưòi phụ nữ
Yêu minh, say mê mình, không ghê tởm, không mỉa mai
Đàn ông tàn bạo, tham ăn, dâm ô chỉ biêt có tiền tài
Nô lệ của nô lệ, rãnh bẩn chẳng vào công đục.
Kẻ đao phủ hả hê, người oan tình thổn thức
Cuộc truy hoan tưới máu để thêm hương
Thuốc độc của oai quyền làm bạo chúa hoang mang
Và quần chúng say mê các ngọn roi nô lệ,
Những tín ngưỡng như tín ngưỡng chúng ta cũng thế
Dẫu muôn bò lên trời - Thánh đức thiêng liêng
Tìm khoái lạc trên giường chông, trong áo gai, như tên
Hưởng lạc quan nằm trên nệm lông êm ái.
Nhân loại ba hoa say sưa, tự cao, tự đại
Và điên dại bây giờ như điên dại luôn luôn
Nói với Chúa trời, trong cơn hấp hối giận hòn
"Đồng bào ơi!Chúa ơi! Hãy nghe ta nguyền, ta oán".
Và những kẻ ít ngu đần nhất, tình nhân táo bạo của điên loạn
Tránh xa đàu trâu ngựa mà định mệnh đả nhốt chúng'
Và lẩn trốn vào thuốc phiện mênh mông
Đây của trái đất, bảo tình hình muôn thuở".
VII
Ôi tri thức đắng ? cay mà trên đường- ta hấp thụ
Cuộc đời chán chường- nhỏ bé, ngày nay, ngày trước,ngày mai
Mãi mãi chỉ phơi bày của ta hình ảnh muôn đời
Giữa bãi sa mạc chán chường, một ốc đảo kinh hồn, ghê sợ
Thế thì đi hay ở? Nếu ở được thì cứ ở
Đi đi, nêu phải đi. Người ru rú xó nhà, người chạv khắp bốn phương
Để đánh lừa quân thù, nguy hiểm gian ngoan
Thời gian, có những người chạy suốt đời không nghỉ.
Như người Do thái lang thang hay những người giáo sĩ
Chẳng có xe nào, chẳng có thuyền nào
Thoát dược kẻ thù ghê tởm, cũng có người chẳng phải đi đâu
Mà vẫn giết được quân thù, chẳng rời nổi một bước.
Nhưng nêu một khi quân thù trêu lưng ta đặt gót được
Ta vẫn hy vọng và vẫn kêu to, cứ đi
Cũng như ta đi đến tận Trung Quốc, xưa kia
Mắt đám đăm bể khơi và tóc bay gió thổi.
Chúng ta sẽ xuống thuyền trên bò Bể sâu đêm tôi
Trái tim vui như những du khách còn thơ
Có nghe thấy chăng những tiếng gọi bi thảm say sưa
Như hát ca, hãy đến đây những ai khao khát.
Đóa sen thơm, ở đây chúng tôi đang gặt
Những quả dị kỳ mà trái tim khách vẫn thèm
Hãy đến đây trong không khí, kỳ diệu, êm đềm
Của một buổi chiều không bao giờ tắt
Nghe tiếng nói quen, chúng tôi đoáu bóng ma quen thuộc
Những bạn tri âm đang giang tay vẫy gọi chúng ta
Tiếng' nói của người mà chúng ta ôm hôn đầu gối ngày xưa
Để tắm mát trái tim hãy bơi lại bến xưa của nàng E-hê"
VIII
Thần chết ơi! Bác thuyền trưởng già! đã đến lúc nhổ neo rồi!
Cái xứ sở này ta đã chán chường, hãy nhổ neo đi.Thần chết!
Nếu Trời bể bên ngoài, như mực đen tối mịt
Lòng chúng ta mà người biết, hào quang vẫn chói lọi, sáng ngời!
Rót cho chúng ta liêu thuốc độc của người cho lòng ta thêm cứng cỏi
Chúng ta muốn, khát khao như lửa đốt trong đầu,
Dù địa ngục hay thiên đường, lặn xuống đáy vực sâu?
Vực huyền bí để tìm cho ra cái mới!
Bản Giao hưởng Số 5 cung Đô thứ Op. 67 được Beethoven sáng tác vào giai đoạn 1804-1808. Đây là một trong những Kiệt tác âm nhạc của mọi thời đại và là tác phẩm Symphony nổi tiếng nhất và phổ biến nhất, các nhà phê bình âm nhạc đã tốn không biết bao nhiêu giấy mực để nói về nó.Nếu bạn là một người say mê dòng âm nhạc bác học mà bạn không biết beethoven cũng như 9 bản Symphony và 32 sonata 5 concerto,của ông.Thì cũng như việc Linh mục không biết đến Jesus vậy.Và nếu như bạn yêu và cảm nhận được beethoven cũng như dòng âm nhạc bác học này thì Tôi xin chúc mừng bạn và bạn hãy tự hào vì điều đó bởi vì không phải ai cũng có thể nghe được classical music bạn đã đứng cao hơn 6,8 tỉ “những kẻ ngu đần mà ta vẫn gọi chung là nhân loại-Và có một tin buồn mà tôi thông báo với bạn là cái đám,đi bằng hai chân ấy- ! họ đang sống ,sẽ sống và mãi mãi sống cùng với tôi và bạn” bởi vì như beethoven đã nó “Khi mở mắt nhìn đời .Tôi phải buông tiếng thở dài bởi vì những gì mắt tôi nhìn thấy đều trái với tín ngưỡng của tôi.Tôi phải khinh miệt cái thế giới không hay biết rằng âm nhạc là một chân lý cao cả hơn toàn bộ tri thức và triết học.Âm nhạc là thứ rượu mạnh khích lệ những sáng tạo mới và tôi là thần Vác tạo ra cho loài người thứ rượu tuyệt vời ấy để khích lệ tinh thần họ.Tôi hoàn toàn không lo sợ cho âm nhạc của tôi : số phận không phũ phàng với nó.Ai hiểu được nó, người đó sẽ thoát được cảnh địa ngục trần gian mà trong đó nhiều kẻ đang phải đau khổ” 
chương II. Andante con moto chương III. Allegro chương IV. Allegro bản giao hưởng được các nhà nghiên cứu âm nhạc coi là bản giao hưởng Hoàn hảo, xuất sắc nhất của Beethoven nhưng ông không tán thành ông thích bản Symphony số 3 “giao hưởng anh hùng ca” hơn Sở dĩ bản giao hưởng số 5 thành công như vậy là do sự phát triển đặc biệt rõ ràng tư tưởng chủ đạo của nó.Người ta thường xác định nội dung bản giao hưởng này như sau “Từ bóng tối tới ánh sáng” Và theo lời của Wilhelm Hoffmann nhà văn và nhà soạn nhạc đức thì “Ánh sánh rực rỡ chiếu xuyên qua màn đêm thăm thẳm, và lúc ấy ta mới nhận ra bóng tối khổng lồ đang lắc lư tới lui đã bao trùm lên ta, huỷ diệt mọi thứ bên trong ta chỉ trừ nỗi đau của niềm khắc khoải vô tận – cái khắc khoải mà trong đó mọi sự khoái lạc ngân lên trong cung bậc hân hoan đều bị dìm xuống và chết lịm, và chỉ qua nỗi đau ấy – cái thống trị nhưng không huỷ diệt tình yêu, hy vọng và niềm vui – ngực ta như muốn nổ tung bởi hơi thở dồn dập trong những hoà âm tràn ngập âm thanh của niềm đam mê, chúng ta bám lấy cuộc sống và trở thành người nắm giữ linh hồn.” 